همزمان با هفته گردشگری، مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران دو نقشه تاریخی از امپراتوری پارس را به‌صورت مجازی معرفی می‌کند؛ آثاری ارزشمند که در کنار اهمیت تاریخی و هنری، تصویری از جایگاه ایران در نگاه جغرافی‌دانان و نقشه‌نگاران اروپایی در سده‌های هفدهم و هجدهم میلادی ارائه می‌دهند.

این نقشه‌ها ایران را در روزگاری به تصویر می‌کشند که هنوز گردشگری به مفهوم امروزی شکل نگرفته بود، اما این سرزمین به واسطه مسیرهای تجاری، سفرنامه‌ها و رفت‌وآمد کاروان‌ها، بخشی شناخته‌شده از جغرافیای جهان بود. شهرهایی همچون اصفهان، کرمان، خراسان و هرات در این نقشه‌ها جایگاه خود را در شبکه ارتباطی میان شرق و غرب نشان می‌دهند؛ سرزمینی که مسیرهای تاریخی تجارت و تبادل فرهنگی از بخش‌هایی از آن عبور می‌کرد.

نخستین اثر با عنوان «Carte de l'Empire de Perse dressée sur les Cartes du Sr. D'Anville»، بر پایه نقشه‌های ژان باتیست بورگینیون دانویل، جغرافی‌دان برجسته فرانسوی، توسط پائولو سانتینی، نقشه‌نگار ونیزی، بازترسیم و در سال 1779 میلادی در ونیز منتشر شده است. این اثر با تکنیک حکاکی روی مس و رنگ‌آمیزی دستی، تصویری از قلمرو امپراتوری پارس و تقسیمات جغرافیایی آن ارائه می‌کند.

دومین اثر با عنوان «Imperii Persici in Omnes suas Provincias Exacte Divisi»، نقشه‌ای به زبان لاتین از امپراتوری پارس است که توسط یوهان باپتیست هومان، نقشه‌نگار نامدار نورنبرگی، و بر مبنای داده‌های جغرافیایی آدریان رلاند تهیه شده و در اوایل سده هجدهم میلادی به چاپ رسیده است. این نقشه نیز با تکنیک حکاکی روی مس و رنگ‌آمیزی دستی، تصویری از قلمرو و تقسیمات جغرافیایی ایران در آن دوره ارائه می‌دهد.

این دو نقشه تاریخی، تنها اسنادی برای شناخت جغرافیای ایران در گذشته نیستند؛ بلکه روایتگر بخشی از تاریخ ارتباط ایران با جهان و بازتاب‌دهنده جایگاه این سرزمین در دانش جغرافیایی اروپا هستند. خطوط، نام‌ها و نشانه‌های ثبت‌شده بر این آثار، تصویری از سرزمینی را پیش چشم مخاطب می‌گذارند که قرن‌ها در مسیر رفت‌وآمد انسان‌ها، کالاها و فرهنگ‌ها قرار داشته است.

مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران به مناسبت هفته گردشگری، با معرفی مجازی این دو اثر، مخاطبان را به سفری در گذر زمان دعوت می‌کند؛ سفری که این‌بار نه از مسیر جاده‌ها، بلکه از میان خطوط و نشانه‌های نقشه‌های تاریخی می‌گذرد؛ سفری برای دیدن ایران از دریچه نگاه جهان در سده‌های گذشته.

شناسنامه آثار

نقشه نخست | نقشه فرانسوی ـ ونیزی
عنوان: Carte de l'Empire de Perse dressée sur les Cartes du Sr. D'Anville
نقشه‌نگار اصلی: ژان باتیست بورگینیون دانویل
بازترسیم و ناشر: پائولو سانتینی، نقشه‌نگار ونیزی
محل چاپ: ونیز
سال چاپ: 1779 میلادی
تکنیک: حکاکی روی مس، رنگ‌آمیزی دستی
زبان: فرانسه
مبنای علمی: نقشه‌های دانویل و منابع جغرافیایی دوره

نقشه دوم | نقشه لاتین نورنبرگی
عنوان: Imperii Persici in Omnes suas Provincias Exacte Divisi
نقشه‌نگار: یوهان باپتیست هومان
مبنای علمی: جداول و داده‌های جغرافیایی آدریان رلاند
محل چاپ: نورنبرگ، آلمان
سال چاپ: حدود 1716 تا 1720 میلادی
تکنیک: حکاکی روی مس، رنگ‌آمیزی دستی
زبان: لاتین
ناشر: خانه انتشاراتی هومان