دوشنبه 15 دی 1404 - 10:08

از آن تهران خوش‌آب‌وهوا و باصفا اما، یادگارهایی در کوچه پس‌کوچه‌های تهران جدید برجای ماند که گاه‌گاهی، چشم‌ها را متوجه خود می‌کند؛ به مانندِ گل و بته‌های فرش‌های ایرانی که در بستر رنگِ زمینۀ فرش، دیده را خیره به خود می‌کنند، بی‌آن‌که تصویر کلی از فرش را مخدوش کنند. تهرانیِ امروز که صبح برای رفتن سرِ کار از بستر برمی‌خیزد و در ترافیک‌های شهری، که معضل اغلب شهرهای بزرگ جهان است، راهی محل کار خود، می‌شود، گاهی که نگاهش به این یادگارهای تهران قدیم می‌افتد، بی‌اختیار به عمق خاطره‌ها سفر می‌کند. هرچه پیش‌تر می‌رویم انگار، طعم و رنگ خاطره‌ها در ذهنمان پررنگ‌تر می‌شود. این‌گونه شده که تهران، به‌رغم تغییرات ژرفی که در آن رخ داد اعم از خیابان‌کشی‌ها، ساخت‌و‌سازها و توسعۀ افقی (گسترش فضای شهری) و عمودی (بلندمرتبه‌سازی‌ها)، و با این‌که تهران اغلب روستاهای قدیم اطراف خود را در خود محو کرد، اما هویت و روح دیرینۀ خود را تا به امروز نگاه داشته است. هنوز هم که هنوز است، در خیابان‌ها و کوچه‌های تهران که قدم می‌گذاری، عطر بوی نان تازۀ نانوایی‌ها و سلام گاه و بی‌گاه رهگذرانی که تو را میهمان لبخند خود می‌کنند، از مشغلۀ روزگار بیرونت می‌آورد.

تهران شهری زیبا است؛ آن‌قدر زیبا که نمونۀ آن در داستان‌های پریان پیدا می‌شود. در پسِ دود و بوق خودروها، مردمانی باصفا و مهربان‌ دارد. دارا یا ندار، فرقی ندارد، اگر بدانند که گردشگری از آن‌سوی مرزها هستی هرچه در توان دارند به‌جا می‌آورند تا خاطرت را جلب کنند. این طور است که خیلی از گردشگرانی که از تهران بازدید می‌کنند می‌گویند: «تهرانی‌ها با ما طوری رفتار می‌کردند که انگار عضوی از خانواده‌شان هستیم». گاهی دیوار به دیوار مجتمع‌های تجاری مدرن آن، بازاری سنتی به شیوۀ صدها سال پیش خود، هم‌چنان پابرجا است و مردمان با همهمه و ازدهام در حال خرید مایحتاج خود از هر دو هستند. حرم‌های امامزاده‌های آن لحظه‌ای خالی از جمعیت نمی‌شود. مردمانش آیین‌های مذهبی را با جان و دل، و گاه به شیوه‌های بومی خود، پاس می‌دارند و از داشته‌شان به حدّ توان و تمکن خیرات می‌کنند. هنوز هم، هوا که گرم می‌شود راهی مناطق شمال شهر، امامزاده‌ها، پارک‌ها و خیابان‌های پر دار و درخت شمیران می‌شوند و هنوز هم دل‌تنگی‌شان را نزد امامزاده شاه عبدالعظیم در شهر ری می‌برند. آب قنات‌های تهران هنوز هم زلال و شفاف در دل زمین در حرکت است و سینۀ تشنۀ باغ‌ها و باغچه‌ها را سیراب می‌کند. بازار بزرگش از متراکم‌ترین بازارها و مراکز تجاری جهان است که از همه‌جای ایران برای خرید عمده و خُرد به آن مراجعه می‌کنند و با بهایی منصفانه، کالای موردنیاز خود را تهیه می‌کنند. غذای تهرانی‌ها همیشه خوش‌مزه و نوشیدنی‌هایشان گوارا است. بستنی‌ها و آش‌های معروف تهرانی از پسِ ده‌ها سال تجربه، هنوز هم همان طعم و بوی ده‌ها سال پیش خود را دارند.

تهران در هیاهوی دنیای مدرن امروز، یادگار کهنی از فرهنگ و تمدن بشری، و میراث جهانی انسان‌ها است؛ میراثی زنده، پویا و رو به رشد و اعتلا. تهران حکایت‌های شیرین بسیاری برای گفتن دارد؛ کافی است پای حرف‌های این «کهن‌پیرِ جاویدبُرنا» بنشینی.