محل اثر: حمام اختصاصی (کاخ موزه اختصاصی نیاوران)
نوع اثر: آینه کاری ژئومتریک(Geometric-هندسی)
هنرمند: منصوب به منیر شاهرودی فرمانفرمائیان (تولد1301- درگذشت1398)

در تاریخ هنر ایران "آینه کاری" همواره با مفاهیمی چون تجمل، شکوه و جلوه‌های پیچیده و پرکار تزئینی پیوند داشته است. اما در میانه قرن بیستم، هنرمندی ظهور کرد که این میراث را نه در قالب تکرار الگوهای گذشته، بلکه با نگاهی تازه و در زبان هنر مدرن بازخوانی کرد.
منیر شاهرودی فرمانفرمائیان با رویکردی نوآورانه، آینه‌کاری را از جایگاه یک هنر صرفاً تزئینی فراتر برد و ظرفیت‌های آن را در پیوند با هندسه، نور، انعکاس و فضا گسترش داد. او از هنرمندانی بود که توانست عناصر ریشه‌دار در فرهنگ بصری ایران، به‌ویژه آینه‌کاری و هندسه معماری اسلامی، را با زبان هنر معاصر پیوند دهد و از این طریق، روایتی تازه از میراث هنری ایران ارائه کند.

آینه کاری منیر فرمانفرمائیان
در آثار آینه کاری فرمانفرمائیان، هندسه و نور نقش اساسی دارند. او در بسیاری از این آثار، به جای تأکید بر نقش‌مایه‌های گیاهی و منحنی‌های تزئینی، از فرم‌های هندسی، خطوط منظم و تکرارهای ریتمیک بهره می‌گیرد و از کنار هم نشستن این عناصر، نظمی تازه و انتزاعی پدید می‌آورد. 
در جهان فرمانفرمائیان، هر قطعه آینه بخشی از یک ترکیب گسترده‌تر است؛ ترکیبی که با تکرار، ریتم و انعکاس، مرز میان اثر هنری و فضای معماری را کمرنگ می‌کند. آینه دیگر تنها بازتاب‌دهنده چهره نیست؛ بلکه خودِ فضا، نور و حرکت را نیز به بخشی از اثر تبدیل می‌کند.
آینه‌کاری حمام اختصاصی در کاخ اختصاصی نیاوران، از منظر ویژگی‌های بصری، نمونه‌ای قابل توجه از کاربرد هندسه و انعکاس در یک فضای معماری است.
در این فضا، ریتم عمودی، قطعات هندسی کوچک، شکست و تکثیر نور و سطوح چندوجهی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. غلبه فرم‌های هندسی و حضور محدود نقش‌مایه‌های گیاهی، فضایی متفاوت از آینه‌کاری‌های سنتی و پرنقش ایجاد کرده است.
قرار گرفتن این آینه‌کاری در فضای حمام، اهمیت رابطه میان هنر و معماری داخلی را نیز برجسته می‌کند. در اینجا اثر هنری از یک سطح مستقل جدا نیست؛ بلکه بخشی از فضای معماری است و با نور، ابعاد اتاق، وسایل و حضور مخاطب در تعامل قرار می‌گیرد.

ویژگی‌های هنر هندسی منیر فرمانفرمائیان
آنچه رویکرد هندسی فرمانفرمائیان را از یک ترکیب‌بندی صرفاً تزئینی متمایز می‌کند، پیوند آن با میراث هندسی و معماری ایران و جهان اسلام است. او هندسه را تنها به‌عنوان مجموعه‌ای از اشکال منظم به کار نمی‌گرفت، بلکه آن را بستری برای بازخوانی ساختارها و الگوهایی قرار می‌داد که در هنر و معماری ایرانی سابقه‌ای دیرینه دارند. 
تکرار و توازن: تکرار الگوهای هندسی در آثار او یادآور مفهوم "بی نهایت" و "وحدت" در عرفان است. در نگاه عرفانی، دایره نماد بی نهایت و وحدت، خط نماد مسیر و حرکت، مربع نماد ثبات و زمین است. منیر با ترکیب این عناصر سعی می کرد مفاهیمی مثل "وحدت در کثرت" را به تصویر بکشد.
نظم و آشوب: برای منیر، هندسه ابزاری برای رسیدن به "امر مطلق" بود و می خواست نشان دهد که جهان، علی رغم آشفتگی ظاهری بر پایه ی نظمی ریاضی و الهی استوار است. او با ترکیب نظمِ سختِ اشکال هندسی و جریان های نرمِ رنگ، نوعی تعامل میان دنیای مادی (هندسه) و دنیای معنوی (رنگ و نور) ایجاد می کرد.
او با استفاده از سطوح هندسی اجازه می داد نور وارد اثر شود. در آثار منیر، نور بخشی از ترکیب بندی است، یعنی نور به جای اینکه فقط روی اثر بتابد از میان شکاف های هندسی عبور کرده و باعث می شود اثر "زنده" و در حال تغییر به نظر برسد.

تفاوت با سبک های دیگر

برخلاف سبک های هندسی که صرفا دکوراتیو یا تزئینی هستند، هنر فرمانفرمائیان "ساختاری" است. یعنی هر خط و هر زاویه، بخشی از یک کل بزرگتر و منطقی است. او به جای تقلید از طبیعت، سعی می کند "قوانین حاکم بر طبیعت" را با استفاده از هندسه بازنمایی کند.

میراثی از نور و نظم
هنر هندسی منیر فرمانفرمائیان، نمایانگر درکی عمیق از زیبایی شناسی هنر اسلامی و ایرانی است. او با تبدیل آینه از یک عنصر تزئینی به یک عنصر ساختاری، راه را برای هنرمندانی هموار کرد که می خواهند میان ریشه های فرهنگی و زبان جهانی هنر مدرن، پُلی مستحکم بنا کنند. آثار او نه تنها بازتاب نور هستند، بلکه بازتاب نگاهی نو به جهان و جایگاه انسان در میان نظم هندسی می باشند و تماشای این اثر از منیر، تجربه ی خیره کننده ای است؛ گویی در هر زاویه، نه فقط تصویر خود، که تکه ای از تاریخ و زیبایی بی پایان را به تماشا نشسته ایم.

عکاس: کریم صباغی
گرد آوری مطلب: زینب اسدی
با سپاس از: ندا شانقی، مسئول و آذین ثباتی، امین اموال کاخ اختصاصی نیاوران